Հեռախոսներն ու նոութբուքերը 2027-ից կվաճառվեն միայն հատուկ ծածկագրով. ինչ է փոխվում
19 նոյեմբերի 2026 թ.
Կարճ ամփոփում
Պետական եկամուտների կոմիտեն առաջարկում է 2027 թվականի փետրվարի 1-ից յուրաքանչյուր բջջային հեռախոսի և նոութբուքի տուփի վրա դնել եզակի ծածկագիր, որով կարելի կլինի ստուգել, թե ապրանքը օրինական է։ Առանց ծածկագրի հին պաշարները խանութները կկարողանան վաճառել մինչև 2027 թվականի մայիսի 31-ը։ Թե որքան կարժենա ծածկագիրը վաճառողի համար, նախագիծը չի ասում։
Ի՞նչ է դրոշմավորումը։ Դա նշանակում է, որ յուրաքանչյուր ապրանքի վրա դրվում է իր անհատական ծածկագիրը, ինչպես անձնագիր։ Դրա միջոցով պետությունը կարող է հետևել ապրանքի շրջանառությանը, իսկ գնորդը կարող է հեռախոսով սկանավորել ծածկագիրը և ստուգել, թե ապրանքը կեղծ չէ։ Հարկային օրենսգրքի 396.1-ին հոդվածով Կառավարությունն է որոշում, թե որ ապրանքները պետք է դրոշմավորվեն, երբվանից և ինչ գնով են տրամադրվում ծածկագրերը։
Նախագծով առաջարկվում է այս ցանկում ավելացնել բջջային և այլ հեռախոսները, ինչպես նաև մինչև 10 կիլոգրամ քաշով դյուրակիր համակարգիչները (նոութբուքերը)։ 2027 թվականի փետրվարի 1-ից յուրաքանչյուր այդպիսի ապրանքի տուփի վրա պետք է լինի քառակուսի շտրիխ ծածկագիր։ Ծածկագրերը կտրամադրի Կառավարության ընտրած հատուկ կազմակերպությունը՝ ազգային օպերատորը։ Հեռախոսի ծածկագիրը կկապվի նրա IMEI համարի հետ (յուրաքանչյուր հեռախոսի եզակի համարը), իսկ նոութբուքինը՝ սերիական համարի հետ։ Ծածկագիրը պետք է լինի տուփի տեսանելի տեղում և այնպես, որ հնարավոր չլինի պոկել առանց տուփը վնասելու։ Կանոնները նույնն են Եվրասիական տնտեսական միության բոլոր անդամ երկրների համար։
Ծածկագիրը դնելու պարտականությունը ներմուծողինն է։ Ապրանքը մաքսատնից դուրս բերելուց հետո ներմուծողը ծածկագրերը կդնի իր պահեստում, կամ այդ աշխատանքը կարող է պատվիրել մեկ այլ ընկերության։ Նախագիծն անցումային ժամանակ էլ է տալիս։ Ներմուծողները մինչև փետրվարի 1-ը բերված, առանց ծածկագրի ապրանքը կարող են վաճառել մինչև 2027 թվականի ապրիլի 30-ը, իսկ խանութները՝ մինչև մայիսի 31-ը։ Այսինքն՝ 2027 թվականի հունիսից խանութում կարող է վաճառվել միայն ծածկագրով հեռախոս կամ նոութբուք։ Եթե հին ապրանքը մինչ այդ չի վաճառվել, վաճառողը պետք է այն նույնպես դրոշմավորի։
Ինչո՞ւ է սա արվում։ Հիմնավորման համաձայն՝ բջջային հեռախոսների շուկայում շատ են էժան և կեղծ ապրանքները, որոնք դուրս են մղում օրինական ապրանքը։ Դրոշմավորումը պետք է օգնի պայքարել կեղծիքի և ստվերային վաճառքի դեմ, ավելացնել բյուջեի հարկային մուտքերը, պակասեցնել ստուգումները և թույլ տալ գնորդին հատուկ հավելվածով ստուգել ապրանքի իսկությունը։ Հիմնավորումը նշում է նաև, որ 2023 թվականին այս ապրանքների համար փորձնական ծրագիր է իրականացվել։ Սակայն այն չի ներկայացնում ո՛չ փորձնական ծրագրի արդյունքները, ո՛չ էլ թվեր այն մասին, թե որքան է ստվերային շուկան և որքան գումար կմտնի բյուջե։
Ո՞ւմ վրա կազդի։ Առաջին հերթին ներմուծողների և խանութների, այդ թվում՝ առցանց վաճառողների։ Նրանք պետք է գրանցվեն ազգային օպերատորի մոտ, ներկայացնեն յուրաքանչյուր մոդելի տվյալները և կազմակերպեն ծածկագրերի տեղադրումը, ինչի համար հնարավոր է՝ լրացուցիչ սարքավորումներ պետք լինեն։ Գնորդները կստանան ապրանքը ստուգելու հնարավորություն։
Նախագծի դրական կողմերն են անցումային ժամանակը հին պաշարների համար և այն, որ դրոշմավորումը կարելի է պատվիրել այլ ընկերության։ Ծածկագրի և IMEI համարի կապը կարող է դժվարացնել գողացված կամ մաքսանենգ ճանապարհով բերված հեռախոսների վաճառքը։
Կան նաև բաց հարցեր։ Առաջինը՝ նախագիծը չի ասում, թե որքան կարժենա մեկ ծածկագիրը, թեև Հարկային օրենսգիրքը դա վերապահում է Կառավարությանը։ Առանց դրա հնարավոր չէ հասկանալ, թե արդյոք դա կազդի հեռախոսների գների վրա։ Երկրորդը՝ պարզ չէ, թե ինչ կլինի այն հեռախոսների հետ, որոնք մարդիկ բերում են արտերկրից իրենց համար, ինչպես նաև օգտագործված և վերանորոգված սարքերի վաճառքի հետ։ Երրորդը՝ հին պաշարները վաճառելու ժամկետը կարճ է, և փոքր խանութները կարող են ստիպված լինել դրոշմավորել մնացած ապրանքը։ Չորրորդը՝ չկա գնահատական, թե որքան կարժենա նոր համակարգը բիզնեսի և բյուջեի համար։ Հինգերորդը՝ նախագիծը չի ասում, թե որ կազմակերպությունն է լինելու ազգային օպերատորը և ինչ պայմաններով է այն ընտրվում։
Որոշումն ուժի մեջ կմտնի հրապարակումից հաջորդ օրը, իսկ դրոշմավորումը պարտադիր կդառնա 2027 թվականի փետրվարի 1-ից։ Նախագիծը հանրային քննարկման է դրված մինչև 2026 թվականի նոյեմբերի 27-ը։
Սկզբնաղբյուր՝ https://www.e-draft.am/projects/10897/about
Նման վերլուծություններ
Էլեկտրոնային առևտրի նոր օրենք. ինչ են պարտավոր լինելու առցանց հարթակներն ու վաճառողները
Բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության և արհեստական բանականության նախարարությունն առաջարկում է «Էլեկտրոնային առևտրի մասին» նոր օրենք և Քաղաքացիական օրենսգրքի փոփոխություններ։ Հարթակները պետք է ստուգեն վաճառողներին, գնորդին նախապես ցույց տան ամբողջական գինն ու առաքման ժամկետը, քննեն բողոքներն ու անօրինական ապրանքների մասին ահազանգերը։ Օրենքը ուժի մեջ կմտնի հրապարակումից վեց ամիս անց, իսկ գործող հարթակները կունենան ևս վեց ամիս։
Քաղաքացիական իրավունք · Այլ / Ընդհանուր
Երեխայի խնամքի նպաստը կդառնա միասնական, իսկ արտերկրում երեք ամսից ավելի մնալը կդադարեցնի նպաստը
Աշխատանքի և բարեկեցության նախարարությունը առաջարկում է փոխել ծննդյան, երրորդ և հաջորդ երեխայի ու մինչև երկու տարեկան երեխայի խնամքի նպաստների կանոնները։ 2028 թվականից ծնված երեխաների համար խնամքի նպաստը կլինի միասնական չափով, իսկ ուշ դիմելու դեպքում նպաստը հետադարձ կնշանակվի միայն երեք ամսով։ Ծնողի կամ երեխայի՝ երեք ամսից ավելի արտերկրում լինելը կդադարեցնի նպաստը, բայց բանկում տարեկան հայտարարություն ստորագրելու պարտականությունը կվերանա։
Ընտանեկան իրավունք · Այլ / Ընդհանուր
Դասագրքերի գնահատման նոր գործիք. ինչ է փոխվում և ինչ՝ ոչ
Նախագիծը դասագրքերի բովանդակային և մեթոդական գնահատման փուլում սահմանում է տեքստի լեզվական մատչելիության և ընթեռնելիության լրացուցիչ գնահատում՝ Լեզվի կոմիտեի մշակած ընթեռնելիության համաթվի գործիքով։ Արդյունքները օժանդակ են և մերժման հիմք չեն, իսկ հանձնաժողովը կարող է առաջարկել մինչև 10 աշխատանքային օրում լրամշակել հատվածները։ Գիտականության, ամբողջականության և չափորոշչին համապատասխանության պահանջները պահպանվում են։
Այլ / Ընդհանուր