Մի ստորագրություն, մի վճար պակաս․ ինչ է փոխվելու բազմաբնակարան շենքերի գազամիացման ժամանակ

Գործող կարգավորմամբ՝ նոր կամ վերակառուցվող գազասպառման համակարգը գազամատակարարման ցանցին միացնելու համար տեխնիկական պայմաններ ստանալու դեպքում դիմող անձը պետք է Մատակարարին ներկայացնի Կանոններով նախատեսված փաստաթղթերը։ Այս պահանջը սահմանվում է 67.1 կետով, որը հղում է կատարում Կանոնների 31-րդ կետին։ Տեխնիկական պայմաններն, իր հերթին, անհրաժեշտ են նոր կամ վերակառուցվող գազասպառման համակարգը գազամատակարարման ցանցին միացնելու համար։

Այստեղ կարևոր է 31-րդ կետի տրամաբանությունը. այդ կետը սահմանում է այն փաստաթղթերի ցանկը, որոնք դիմող անձը պետք է ներկայացնի Մատակարարին։ Այդ փաստաթղթերից մեկը վերաբերում է այն դեպքին, երբ անձը գազամատակարարման ցանցին միանում է այլ անձի գազասպառման համակարգի միջոցով։ Այդ դեպքում դիմողը պետք է ներկայացնի տվյալ գազասպառման համակարգի սեփականատիրոջ գրավոր համաձայնությունը։ Այսինքն՝ գործող կարգավորմամբ բազմաբնակարան շենքի բնակիչը, եթե նրա գազամատակարարումը պետք է իրականացվի այլ անձի պատկանող գազասպառման համակարգի միջոցով, տեխնիկական պայմաններ ստանալու ընթացքում կարող էր կանգնել նաև սեփականատիրոջ համաձայնությունը ձեռք բերելու անհրաժեշտության առաջ։

Գործնականում հենց այս պահանջն է խնդիր ստեղծում բազմաբնակարան շենքերի դեպքում։ Հիմնավորման համաձայն՝ գազասպառման համակարգի սեփականատեր հանդիսացող կառուցապատողները, հղում կատարելով գրավոր համաձայնության պարտադիր պահանջին, բնակիչներից համաձայնության տրամադրման դիմաց պահանջում են լրացուցիչ վճարներ, որոնք գործող կարգավորումներով նախատեսված չեն։ Խնդիրն առավել ընդգծվել է Երևանում՝ գազամատակարարման ցանցին միացման համար լրացուցիչ միացման վճարի կիրառման պայմաններում։ Այսպիսի իրավիճակում բնակչի՝ գազամատակարարման ցանցին միանալու ընթացակարգը կարող է կախված դառնալ ոչ միայն տեխնիկական պահանջների կատարումից, այլև այն հանգամանքից, թե երրորդ անձը համաձայնություն կտա՞ և դրա դիմաց արդյոք լրացուցիչ վճար կպահանջի։

Այս նախագիծը հենց այս պահանջն է փոխում։ Սակայն կարևոր է, որ այն ամբողջությամբ չի վերացնում սեփականատիրոջ գրավոր համաձայնության պահանջը։ Փոխարենը, 67.1 կետը նոր խմբագրությամբ սահմանում է, որ բազմաբնակարան շենքի բնակիչ կամ կազմակերպություն հանդիսացող դիմող անձը տեխնիկական պայմաններ ստանալու համար ներկայացնում է Կանոնների 31-րդ կետի միայն 1-7-րդ ենթակետերով նախատեսված փաստաթղթերը։ Այսինքն՝ 31-րդ կետի 8-րդ ենթակետով նախատեսված՝ գազասպառման համակարգի սեփականատիրոջ գրավոր համաձայնությունը այս դեպքերում այլևս չի մտնում տեխնիկական պայմաններ ստանալու համար պահանջվող փաստաթղթերի մեջ։

Փոփոխության նպատակը հենց այս փուլում ավելորդ վարչական և ֆինանսական խոչընդոտի վերացումն է։ Բազմաբնակարան շենքի բնակչի՝ գազամատակարարման ցանցին միանալու հնարավորությունը այլևս չպետք է պայմանավորված լինի երրորդ անձի կողմից համաձայնություն տրամադրելու հետ, հատկապես այն դեպքում, երբ այդ համաձայնությունը կարող է վերածվել լրացուցիչ վճարի պահանջի։ Միաժամանակ, նախագիծը չի վերացնում գազասպառման համակարգի տեխնիկական և անվտանգության պահանջները. գազասպառման համակարգը շարունակում է պետք է համապատասխանի սահմանված տեխնիկական պահանջներին, իսկ գազամատակարարման ցանցին ինքնակամ կամ նախագծին չհամապատասխանող միացումները շարունակում են արգելված լինել։

Փոփոխության դրական կողմն ակնհայտ է. բազմաբնակարան շենքերի բնակիչներն ու այնտեղ գտնվող կազմակերպությունները տեխնիկական պայմաններ ստանալու փուլում այլևս չեն լինի կառուցապատողի կամ գազասպառման համակարգի այլ սեփականատիրոջ համաձայնությունից կախված և չեն ստիպվի այդ համաձայնության ստացման համար հնարավոր լրացուցիչ վճարի պահանջի առաջ կանգնել։ Սա պետք է նվազեցնի ընթացակարգային խոչընդոտները և ավելի կանխատեսելի դարձնի գազամատակարարման ցանցին միանալու գործընթացը։

Կան նաև մի քանի հարցեր, որոնց մասին դիմողները պետք է կանխապես մտածեն։ Առաջինը՝ փոփոխությունը վերաբերում է միայն բազմաբնակարան շենքի բնակիչներին և կազմակերպություններին։ Հետևաբար, սա չի նշանակում, որ սեփականատիրոջ գրավոր համաձայնության պահանջը վերացվում է բոլոր դիմողների համար։ Այլ դեպքերում գործող կարգավորումը կարող է շարունակել կիրառվել։ Երկրորդը՝ համաձայնության պահանջի վերացումը վերաբերում է տեխնիկական պայմաններ ստանալու համար անհրաժեշտ փաստաթղթերին և ինքնին չի նշանակում, որ դիմողը կարող է շրջանցել գազասպառման համակարգի անվտանգության կամ տեխնիկական համապատասխանության մյուս պահանջները։ Երրորդը՝ նախագծի հիմնավորման մեջ խոսվում է կառուցապատողների կողմից լրացուցիչ վճար պահանջելու պրակտիկայի մասին, սակայն նախագիծը առանձին չի կարգավորում այլ հիմքով գանձվող միացման վճարների հարցը։ Այսինքն՝ սեփականատիրոջ համաձայնության համար հնարավոր լրացուցիչ վճարի խնդիրը նվազեցվում է, բայց դրանից չի հետևում, որ գազամատակարարման ցանցին միանալու հետ կապված ցանկացած այլ վճար վերանում է։

Ազդակիր են բազմաբնակարան շենքերի բնակիչները և այնտեղ գտնվող կազմակերպությունները, որոնք գազամատակարարման ցանցին միանալու համար տեխնիկական պայմաններ ստանալու գործընթացում այլ անձի գազասպառման համակարգի միջոցով միացման անհրաժեշտություն ունեն։ Փոփոխությունը միաժամանակ գործնական ազդեցություն կունենա նաև այն կառուցապատողների և այլ անձանց վրա, որոնք հանդիսանում են համապատասխան գազասպառման համակարգերի սեփականատերեր, քանի որ նրանց գրավոր համաձայնությունը այս կոնկրետ փուլում այլևս չի հանդիսանա նշված բնակիչների և կազմակերպությունների համար պարտադիր փաստաթուղթ։

Փոփոխությունն ուժի մեջ կմտնի պաշտոնական հրապարակմանը հաջորդող օրվանից։ Նախագծում առանձին անցումային կարգավորում նախատեսված չէ, ուստի ուժի մեջ մտնելու պահին արդեն սկսված, բայց դեռ չավարտված տեխնիկական պայմանների տրամադրման գործընթացների նկատմամբ նոր կարգավորման կիրառման հարցը կարող է գործնական նշանակություն ունենալ։ Այդ պատճառով նման ընթացակարգ ունեցող դիմողների համար կարևոր է հաշվի առնել ոչ միայն նախագծի ուժի մեջ մտնելու օրը, այլև այն, թե իրենց դիմումը որ փուլում է գտնվում։